De oorsprong van de sauna
De traditionele houten sauna zoals we hem nu kennen komt oorspronkelijk uit Finland. Daar werden de eerste sauna´s gemaakt in uitgegraven kuilen in de helling van een heuvel. Deze overdekte kuilen werden gebruikt om in de winter warm te blijven. In de kuil werden stenen opgewarmd totdat ze gloeiend heet waren. Door water over de stenen te gooien werd stoom gecreëerd en meer warmte afgegeven.
Tegenwoordig zijn in Finland nog een aantal van deze zogenaamde holsauna´s of maassauna´s te vinden. Ze werden oorspronkelijk gemaakt om onderdak te bieden. Wel was het sauna gedeelte in een hol sauna gescheiden van de woonruimte. Later kregen die holsauna´s een dak en een deur. De Finnen maken nu nog steeds gebruik van deze sauna´s.
De rooksauna
Het type sauna dat al wij kennen is rechthoekig en gemaakt van hout. Hierin staat een open kachel met stenen en dit noemen de Finnen de originele savusauna, oftewel de rooksauna. De rook verlaat de ruimte via een gat in het dak of door de deur op een kier te zetten. Maar door de rook wordt de ruimte wel sneller zwart en moeten de grond en banken regelmatig gewassen worden.
Sauna met een schoorsteen
Tot de 20e eeuw was de rooksauna de enige sauna die bestond. Maar ongeveer honderd jaar geleden ontwikkelde men een nieuw model, waarbij de saunastenen werden bedekt met een metalen top in de vorm van een kegel. Dit werd vastgemaakt aan een schoorsteen waardoor de rook werd afgevoerd. De opwarming van de rooksauna duurde soms wel 4 uur. De schoorsteensauna is vrijwel direct warm.
Ontwikkeling nieuwe sauna kachels
In een rook- en schoorsteenkachel gaan de vlammen van het vuur direct door de stenen heen. Daarom kan het baden pas starten als de vlammen zijn gedoofd. In de jaren ’30 ontwikkelde men daarom een nieuw type sauna: één waarbij het vuur de stenen niet direct raakt. De stenen liggen nu in een metalen bak boven het vuur, wat continue brandt. Nu is de sauna al na 30 minuten klaar voor gebruik.
De nieuwste sauna uit Finland is die met een elektrische kachel. In plaats van vuur worden nu elektrische resistors gebruikt om de stenen op te warmen. Hierdoor kan dit type ook in hotels en flatgebouwen worden geplaatst. Het gebruiksgemak is verbeterd en daarom is deze sauna nu de meest populaire sauna in Finland. En niet alleen daar, maar ook in Nederland ontdekte we massaal de elektrische sauna.